เรื่องศพหรือ Postmortem นี่มีทั้งหมด ๔๗๐ หน้าในฉบับภาษาไทย ดังที่บอกไปเมื่อคราวก่อนๆ ผู้แปลคือคุณ “ประกายแก้ว” เล่นนี้ถือเป็นงานท้าทายของคุณประกายแก้วเลยก็ว่าได้ เพราะหนังสือเล่มนี้ได้รับรางวัลและคำชมจากสถาบันชั้นนำของอเมริกาอย่างท่วมท้น รวมถึงกระแสตอบรับจากนักอ่านชาวอเมริกันก็สูงเช่นกัน เป็นธรรมดาอยู่เองที่ผู้แปลย่อมต้องมีความรู้สึกกดดันเมื่อต้องแปลผลงานเรื่องเยี่ยมให้นักอ่านชาวไทยได้ติดตามกัน
เนื้อเรื่องของ “ศพ” ดำเนินไปแบบธรรมดาวันต่อวัน ใช้ระยะเวลาไม่นานมากแต่ดำเนินเรื่องค่อนข้างเร็ว การอธิบายรายละเอียดของผู้แต่งคือแพทริเซียนั้นทำได้ดีมากและทำให้ผู้อ่านที่แม้ไม่เคยคลุกคลีกับงานหรือสถานที่แบบที่บรรยายในหนังสือ ก็สามารถนึกภาพตามได้และไม่ค่อยยากเท่าใด แต่ที่อาจจะทำให้เสียอรรถรสไปบ้างสำหรับผู้อ่านชาวไทยคือการอ้างอิงข้อมูลของผู้แปล ซึ่งมีน้อยมากเมื่อเทียบกับข้อมูลที่มากมายเพื่อนำเสนอกับผู้อ่านให้ได้เข้าใจตรงกันกับที่ผู้เขียนต้องการสื่อ และดูเหมือนทางสำนักพิมพ์นานมีก็เล็งเห็นในจุดนี้ เล่มหลังๆ ข้อมูลเชิงอรรถเพื่ออธิบายต่อผู้อ่านจึงมีมากขึ้น
เพราะอย่าลืมว่าผู้เขียนแม้จะพยายามอธิบายเรื่องราวให้คนธรรมดาสามัญรับรู้ได้อย่างง่ายที่สุดแล้วก็ตามที แต่บางเรื่องก็ไม่สามารถทำให้คนอ่านเห็นภาพตามได้ทั้งหมด จึงเป็นหน้าที่ของผู้แปลที่จะต้องทำหน้าที่ค้นคว้าหาข้อมูลเพื่อทำให้ผู้อ่านเห็นภาพให้ได้ บางคนอาจเถียงว่าแล้วคนอเมริกันก็ไม่ได้รู้เรื่องการผ่าศพหรือเรื่องเทคโนโลยีต่างจากคนไทยทำไมเขาไม่งุนงงหรืออย่างไร? คำตอบคือใช่ แต่อย่าลืมว่านิสัยการอ่านของคนอเมริกันและภาษาที่ผู้เขียนเขียนนั้นเป็นการสื่อสารทางตรงที่ไม่มีตัวกลาง ในที่นี้คือ “ผู้แปล”
เพราะอะไรเราต้องมีคนแปลหนังสือ? ก็เพราะเราไม่รู้เรื่องในทุกภาษาที่มีผู้แต่ง ไม่เฉพาะภาษาอังกฤษเพียงอย่างเดียว ภาษาอื่นก็เช่นเดียวกัน หากเราเคยอ่านนิยายที่เป็นภาษาไทย ซึ่งพื้นฐานคนแต่งกับคนอ่านเหมือนกันเพราะเป็นคนไทยเหมือนกันก็จะไม่มีปัญหาอะไรมากนัก แต่หากเป็นชาวต่างชาติก็อีกเรื่องหนึ่ง คนบางประเทศอาจไม่เข้าใจว่าโง่เหมือนควายหมายความว่าอะไร? แต่คนไทยสำเหนียก และเมื่อหนังสือเล่มนั้นแปลเป็นอีกภาษา หน้าที่สำคัญของผู้แปลก็ตกอยู่กับเจ้าของภาษาผู้นั้นนั่นเอง
การสื่อสารจึงเป็นเรื่องสำคัญและเป็นเรื่องที่ผู้แปลคิดเป็นอันดับต้นๆ ในการแปลหนังสือแต่ละเล่ม เพื่อผู้อ่านชาวไทย บางท่านอาจจะสงสัยว่าเนื้อเรื่องบางเรื่องอ่านไม่เข้าใจหรือกระทั่งรู้สึกว่าไม่เห็นจะสนุกเลย ทั้งๆ ที่เรื่องนั้นในประเทศเจ้าของผลงานเป็นเรื่องที่โด่งดังและได้รับคำชมมากมาย เนื่องเพราะพื้นฐานดังที่ผมเล่าให้ฟัง
คำบางคำสื่อสารออกมาเป็นภาษาต้นฉบับ อาจเข้าใจง่ายกว่าที่จะพยายามแปลเป็นภาษาไทย
ดังได้กล่าวมาแล้วว่าผู้เขียนได้ทำงานที่หนังสือพิมพ์มาก่อนทำให้ทราบรายละเอียดตลอดจนวิธีการในการทำงานและจิตวิญญาณในการเป็นผู้สื่อข่าว เรื่องโพสต์มอร์เต็มนี่มีเรื่องนี้เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย และดูเหมือนจะทำให้เนื้อเรื่องน่าติดตามมากยิ่งขึ้นเพราะเป็นส่วนสำคัญเลยก็ว่าได้
